Een delegatie van het Europees Parlement, met vertegenwoordigers van zeven politieke fracties en onder leiding van Sophie Wilmès, voorzitter van de monitoringgroep voor democratie, de rechtsstaat en de grondrechten (DRFMG), die is opgericht binnen de commissie LIBE, heeft deze woensdag een driedaags bezoek aan Hongarije afgerond. Het bezoek vond achttien maanden na de vorige missie, in april 2025, plaats.

Naast Sophie Wilmès (Renew Europe) bestond de delegatie uit Michał Wawrykiewicz (EVP), Alessandro Zan (S&D), András László (PfE), Sebastian Tynkkynen (ECR), Tineke Strik (Groenen/EVA) en Milan Uhrík (ESN).

Tijdens dit bezoek konden de Europarlementsleden vaststellen dat het Hongaarse politieke en institutionele landschap een ingrijpende transformatie heeft ondergaan, gekenmerkt door een indrukwekkend hervormingstempo sinds het aantreden van de nieuwe regering.

In amper enkele maanden tijd is bijzonder aanzienlijke vooruitgang geboekt bij het aanpakken van de reeds lang bestaande bezorgdheden over de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten. Tot de meest opmerkelijke ontwikkelingen behoren de beëindiging van het regeren per decreet in het kader van de noodtoestand, de afschaffing van het Bureau voor de Bescherming van de Soevereiniteit, belangrijke hervormingen op het vlak van justitie en corruptiebestrijding, de toetreding van Hongarije tot het Europees Openbaar Ministerie, de invoering van nieuwe waarborgen voor de onafhankelijkheid van de media en de intrekking van verschillende discriminerende bepalingen uit de wet inzake kinderbescherming die gericht waren tegen LGBTIQ+-personen.

Deze vooruitgang begint ook op Europees niveau erkenning te krijgen, zoals blijkt uit het recente besluit van de Raad om de begrotingsconditionaliteitsmaatregelen tegen Hongarije op te heffen.

Sophie Wilmès verwelkomt deze ontwikkelingen: “Het contrast met ons bezoek in 2025 is opvallend. De omvang en het tempo van de hervormingen die in amper enkele maanden tijd zijn doorgevoerd, zijn indrukwekkend. Veel van de bezorgdheden die in het verleden werden geuit, zijn inmiddels aangepakt en de eerste concrete resultaten zijn nu zichtbaar. Deze vooruitgang moet en verdient ten volle erkend te worden.”

Toch blijven er belangrijke uitdagingen bestaan, met name wat betreft de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de doeltreffendheid van onderzoeken en vervolgingen in corruptiezaken op hoog niveau, de mediaconcentratie en de beperkingen die nog steeds gelden voor de rechten van LGBTIQ+-personen. Het hervormingsproces is dan ook nog lang niet afgerond.

Er zijn al nieuwe maatregelen aangekondigd, waaronder een grondige hervorming van de mediasector om structurele problemen aan te pakken, zoals de transparantie van media-eigendom en de door de overheid gefinancierde institutionele reclame. Daarnaast wordt gewerkt aan een hervorming van de kieswetgeving om een meer pluralistische democratie te bevorderen, evenals aan de uitwerking van een nieuwe grondwet via een breed proces van publieke raadpleging. Verdere hervormingen zullen ook nodig zijn om daadwerkelijke toegang tot asielprocedures te waarborgen en de naleving van de Europese rechtsnormen te verzekeren.

Het zal essentieel zijn erop toe te zien dat deze hervormingen daadwerkelijk worden uitgevoerd, via inclusieve processen en op basis van duurzame democratische waarborgen.

Los van de specifieke situatie in Hongarije wees Sophie Wilmès ook op de bredere vragen die dit proces oproept: “De Europese Unie heeft instrumenten ontwikkeld om op te treden wanneer de rechtsstaat wordt ondermijnd. Maar zijn we even goed uitgerust om initiatieven te ondersteunen die erop gericht zijn de rechtsstaat te herstellen? Het opnieuw opbouwen van democratische instellingen vergt tijd en vereist soms ingrijpende veranderingen. We moeten nadenken over hoe we de geboekte vooruitgang kunnen erkennen, prioriteiten kunnen bepalen en de nodige ruimte kunnen laten voor hervormingen, zonder ooit toegevingen te doen aan onze fundamentele beginselen. Eén ding staat vast: de voortzetting van de dialoog en een nauwgezette opvolging blijven onontbeerlijk.”

Naast de vooruitgang waarvan de vrijgave van Europese middelen getuigt, behandelt het verslag van het Europees Parlement in het kader van artikel 7 ook bredere kwesties waarop eveneens vooruitgang wordt verwacht: de grondwetsherziening, de kieswetgeving, de grondrechten en gelijkheid, met inbegrip van de rechten van LGBTIQ+-personen en Roma, asiel en economische en sociale rechten.

De delegatie zal nu de bevindingen van haar missie bundelen en hierover verslag uitbrengen aan de commissie LIBE.

In dit stadium zijn nog geen conclusies getrokken over de toekomst van de procedure op grond van artikel 7.

Tijdens de komende zittingen van het Europees Parlement staan een debat in de plenaire vergadering en de aanneming van een resolutie over Hongarije op de agenda.