De liberale centrumfractie in het Europees Parlement, Renew Europe, heeft tijdens haar fractievergadering het position paper van Sophie Wilmès over kleine modulaire reactoren (SMR’s, Small Modular Reactors) goedgekeurd. Daarmee spreekt de fractie zich officieel uit voor een ambitieuze ontwikkeling van SMR’s in Europa. Dit betekent ook dat Renew Europe kernenergie opneemt in haar visie op de energiemix en zal aandringen op de ontwikkeling van innovatieve nucleaire technologieën. Het is een primeur: nooit eerder nam Renew Europe zo’n expliciet standpunt in ten gunste van kernenergie.

Sophie Wilmès licht toe: “De houding tegenover kernenergie verschuift in Europa. We evolueren duidelijk naar een meer pragmatische benadering. Die beweging heeft zich binnen Renew Europe voltrokken onder leiding van de MR, maar het gaat om een veel bredere onderliggende trend. En dat is niet zonder reden: enerzijds hebben we een zeer ambitieuze klimaatdoelstelling voor 2050 en anderzijds een industriële noodzaak, met een verlies aan concurrentievermogen dat onder meer wordt veroorzaakt door hogere energieprijzen in Europa. Bovendien heeft de nieuwe geopolitieke realiteit een zeer concrete impact op ons energiebeleid. De oorlog in Oekraïne is daarvan de beste illustratie. De situatie in Iran vormt intussen een nieuw risico waarmee rekening moet worden gehouden. Zich voorstellen dat we het eerste klimaatneutrale continent kunnen worden, volledig geëlektrificeerd en digitaal toonaangevend, terwijl we tegelijk een competitieve industrie behouden – en dat zonder kernenergie, ik herhaal: een lokale, toegankelijke, competitieve en koolstofarme energiebron – is zichzelf iets wijsmaken.”

Het position paper bestaat uit acht hoofdstukken en stelt een reeks maatregelen voor om de uitrol van SMR’s in Europa te versnellen.

  • In het algemeen pleit het document voor de uitbouw van een volledige Europese waardeketen voor SMR’s, van ontwerp en design tot de effectieve bouw van reactoren, met als doel de strategische autonomie van Europa te versterken.
  • De tekst pleit ook voor een echte “SMR Act”, met andere woorden een aangepast regelgevend kader om een versnelde en geharmoniseerde uitrol van SMR’s in Europa mogelijk te maken.
  • Onder de concrete voorstellen vinden we onder meer de versnelling van vergunningsprocedures en een Europese pre-certificering om ontwerpen te standaardiseren en zo bouwtermijnen en -kosten te verlagen.
  • Toegang tot financiering is een centraal punt om de nodige stabiliteit te bieden aan de industrie en investeringen te verzekeren. Daarom worden verschillende voorstellen gedaan, zoals het actief ondersteunen van Europese SMR-projecten via de Europese Investeringsbank (EIB), het herzien van de subsidiabiliteit van SMR’s in de Europese groene taxonomie na 2045, en het verhogen van de financiering binnen het volgende Euratom-onderzoeksprogramma, waarvoor Sophie Wilmès rapporteur is in het Europees Parlement.
  • Naast elektriciteitsproductie benadrukt de tekst ook het potentieel van SMR’s voor het leveren van industriële warmte, het voeden van stadsverwarmingsnetten en de productie van koolstofarme waterstof. Daarnaast wordt het belang onderstreept van het behoud en de ontwikkeling van de nodige expertise in Europa.

Het is geen toeval dat Renew Europe zich nu uitspreekt over SMR’s. Het position paper verschijnt een week vóór de goedkeuring van de SMR-strategie door de Europese Commissie.

Sophie Wilmès besluit: “Het is heel eenvoudig: wij verwachten van de Commissie ambitie, zonder taboes, gekoppeld aan concrete acties die inspelen op de noden van de sector. Zoals in veel dossiers hebben China en de Verenigde Staten een voorsprong. De Chinezen hebben al een SMR in gebruik genomen, terwijl de Amerikanen hun regelgevend kader vereenvoudigen en voorzien in massale financiering van 900 miljoen euro voor twee pilootprojecten. Die achterstand kan alleen maar worden ingehaald met een paradigmaverschuiving binnen de EU. Dat begint met een eenvoudig, duidelijk en geharmoniseerd kader, gecombineerd met substantiële investeringen in deze technologieën. Dat zijn onze verwachtingen.”